در پروژه های اتاق تمیز صنایع داروسازی، تجهیزات پزشکی، آزمایشگاه و فضاهای تولید تحت الزامات GMP، درب فقط یک جداکننده فیزیکی نیست؛ بلکه بخشی از سیستم کنترل آلودگی، حفظ اختلاف فشار و جلوگیری از انتقال ذرات بین فضاها محسوب می شود.
مشخصات درب اتاق تمیز باید متناسب با کلاس تمیزی، اختلاف فشار، نوع فرآیند، میزان تردد، تعداد دفعات باز و بسته شدن و الزامات نظافت انتخاب شود. سطح درب، نوع آب بندی، فریم، یراق آلات و سیستم کنترل باز و بسته شدن نیز باید با شرایط بهره برداری و طراحی کلین روم هماهنگ باشند.
اگر برای پروژه خود به درب کلین روم با مشخصات متناسب با الزامات بهداشتی و فنی نیاز دارید، با اندیشگران جامع صنعت ایرانیان تماس بگیرید و برای انتخاب و سفارش محصول مناسب راهنمایی دریافت کنید.
استانداردهای مرتبط با درب اتاق تمیز
درب اتاق تمیز به تنهایی دارای یک استاندارد واحد برای تمام ویژگی های طراحی و عملکرد نیست و الزامات آن باید بر اساس کاربرد، طراحی کلین روم و روش ارزیابی مورد استفاده در پروژه تعیین شود. استانداردها و الزامات مرتبط می توانند شامل موارد زیر باشند:
| استاندارد یا مرجع | ارتباط با درب اتاق تمیز |
|---|---|
| ISO 14644-4:2022 | الزامات مربوط به طراحی، ساخت، نصب و راه اندازی اتاق تمیز و اجزای آن |
| ISO 14644-5:2025 | کنترل عملیات، ورود و خروج نفرات و مواد، نظافت و نگهداری در اتاق تمیز |
| EU GMP Annex 1 | الزامات مرتبط با طراحی و کنترل آلودگی در تولید محصولات دارویی استریل؛ درب ها و اینترلاک ها باید با راهبرد کنترل آلودگی هماهنگ باشند |
| EN 12207:2016 | طبقه بندی نفوذپذیری هوا درب کامل در صورت انتخاب این روش آزمون برای پروژه |
| EN 16005:2023+A1:2024 | الزامات ایمنی درب های نفر رو اتوماتیک؛ برای کاربردهای صنعتی یا خاص باید دامنه استاندارد مربوط نیز بررسی شود |
انتخاب استاندارد مناسب به نوع درب و کاربرد آن بستگی دارد. بنابراین صرفا اشاره به یک استاندارد به معنی تایید خودکار تمام مشخصات درب نیست و معیارهای پذیرش باید در مشخصات فنی پروژه تعیین شوند.
مشخصات ساخت درب اتاق تمیز
ساختار درب اتاق تمیز باید به گونه ای باشد که سطح آن به راحتی تمیز و ضدعفونی شود و تا حد امکان محل مناسبی برای تجمع گرد و غبار و آلودگی ایجاد نکند. مشخصات ساخت می تواند بر اساس نیاز پروژه شامل موارد زیر باشد:
- سطح صاف و بهداشتی بدون فررفتگی، لبه تیز و نقاط مستعد تجمع گرد و غبار
- قابلیت شست وشو و ضدعفونی مکرر
- مقاومت سطح در برابر مواد شوینده و ضدعفونی کننده مورد استفاده در پروژه
- استفاده از اتصالات و یراق آلات با قابلیت نظافت مناسب
- آب بندی محیطی مناسب با استفاده از گسکت سازگار با شرایط بهره برداری
- آب بندی مناسب محل اتصال چهارچوب به دیوار
- هماهنگی ساختار درب با ضخامت و نوع ساندویچ پانل کلین روم
جنس و ساختار درب اتاق تمیز
بدنه درب های اتاق تمیز می تواند بر اساس مشخصات پروژه از ساختار ساندویچ پانلی با ضخامت 5 یا 6 سانتی متر ساخته شود. ضخامت نهایی باید بر اساس طراحی سازنده، ابعاد درب، مقاومت مکانیکی مورد نیاز و شرایط بهره برداری تعیین شود.
هسته داخلی درب می تواند متناسب با الزامات مکانیکی و حریق پروژه از فوم کندسوز استفاده کند. سطح بیرونی نیز می تواند از ورق آلوزینک با پوشش رنگ پودری الکترواستاتیک ساخته شود تا در برابر رطوبت، خوردگی و شرایط شست وشو مقاومت مناسبی داشته باشد.
فریم درب می تواند از پروفیل آلومینیومی آبکاری شده ساخته شود و رنگ پوشش نیز بر اساس نیاز پروژه انتخاب شود. در پروژه هایی که الزامات متریال متفاوتی دارند، امکان استفاده از متریال هایی مانند استیل یا HPL نیز باید بر اساس مشخصات فنی پروژه بررسی شود.
آب بندی و کنترل نفوذ هوا در درب اتاق تمیز
آب بندی یکی از بخش های مهم طراحی درب اتاق تمیز است، زیرا درب در محل اتصال دو فضای با شرایط محیطی متفاوت قرار دارد. وجود درزهای کنترل نشده می تواند بر عملکرد آب بندی و در شرایط خاص بر کنترل اختلاف فشار تاثیر بگذارد.
برای آب بندی درب می توان از گسکت ها و نوارهای آب بندی مناسب استفاده کرد. همچنین اتصال چهارچوب به دیوار باید به گونه ای اجرا شود که مسیرهای ناخواسته نفوذ هوا و تجمع آلودگی ایجاد نشود.
در پروژه هایی که کنترل نفوذ هوا اهمیت ویژه ای دارد، عملکرد آب بندی باید مطابق معیار پذیرش پروژه و روش آزمون تعیین شده ارزیابی شود.
ابعاد و یراق آلات درب اتاق تمیز
ابعاد درب باید بر اساس مسیر تردد، تجهیزات قابل انتقال، عرض راهرو، نوع فرآیند و فضای نصب تعیین شود. به عنوان ابعاد پیشنهادی اولیه، درب تک لنگه می تواند ابعاد مفید 90×210 سانتی متر و درب دو لنگه ابعاد مفید 150×210 سانتی متر داشته باشد؛ با این حال ابعاد نهایی باید بر اساس نقشه و نیاز واقعی پروژه تعیین شود.
یراق آلات درب نیز باید با شرایط نظافت و بهره برداری کلین روم سازگار باشند. بسته به کاربرد، تجهیزات زیر می توانند در ساختار درب مورد استفاده قرار گیرند:
- دستگیره قابل شست وشو
- لولا با قابلیت نظافت مناسب
- آرام بند در صورت نیاز
- قفل الکتریکی برای کنترل تردد
- سیستم اینترلاک برای فضاهای نیازمند کنترل هم زمان باز شدن درب ها
- سنسور وضعیت درب
- امکان اتصال وضعیت درب به سیستم مانیتورینگ
- پنجره دید در صورت نیاز فرآیند

انواع درب اتاق تمیز
نوع درب باید بر اساس فضای نصب، میزان تردد، ابعاد تجهیزات قابل انتقال، محدودیت فضا و الزامات کنترل آلودگی انتخاب شود. انواع رایج درب اتاق تمیز شامل درب تک لنگه، دو لنگه، اینترلاک دار و کشویی هستند.
درب تک لنگه اتاق تمیز
درب تک لنگه برای اتاق های تولید، آزمایشگاه، چنج روم و فضاهایی با تردد کنترل شده گزینه مناسبی است. این نوع درب فضای نصب و عملکرد ساده تری دارد و می تواند بر اساس نیاز پروژه به پنجره دید، قفل الکتریکی، آرام بند و تجهیزات کنترل تردد مجهز شود.
درب دو لنگه اتاق تمیز
درب دو لنگه برای مسیرهایی که نیاز به عبور تجهیزات، ترولی یا بارهای حجیم وجود دارد کاربرد بیشتری دارد. در این نوع درب، تنظیم صحیح هر دو لنگه و آب بندی محل اتصال آنها اهمیت ویژه ای دارد.
ابعاد درب دو لنگه باید بر اساس ابعاد تجهیزات، مسیر انتقال و فضای مورد نیاز برای باز شدن درب تعیین شود. استفاده از نوارهای آب بندی و یراق آلات مناسب نیز باید در طراحی در نظر گرفته شود.
درب اینترلاک دار اتاق تمیز
درب اینترلاک دار در فضاهایی استفاده می شود که لازم است باز شدن هم زمان دو درب کنترل شود. این سیستم می تواند در ایرلاک ها، چنج روم ها و نقاط حساس به کنترل انتقال آلودگی مورد استفاده قرار گیرد.
منطق عملکرد اینترلاک باید با راهبرد کنترل آلودگی و الزامات ایمنی پروژه هماهنگ باشد. همچنین در طراحی سیستم باید شرایط خروج اضطراری و عملکرد ایمن در شرایط قطع برق یا وضعیت اضطراری نیز در نظر گرفته شود.
درب کشویی اتاق تمیز
درب کشویی برای فضاهایی که محدودیت فضای باز شدن لنگه درب وجود دارد یا عبور تجهیزات و بارهای خاص نیازمند مسیر متفاوتی است، قابل استفاده است.
در انتخاب درب کشویی برای اتاق تمیز باید علاوه بر محدودیت فضا، عملکرد آب بندی، قابلیت نظافت ریل و قطعات، نحوه نگهداری و سازگاری آن با کلاس تمیزی اتاق بررسی شود.
درب HPL اتاق تمیز
درب HPL یکی از گزینه های قابل استفاده در پروژه های کلین روم است که ساختار آن می تواند از صفحه HPL به همراه هسته داخلی و فریم آلومینیومی یا فولادی تشکیل شود. انتخاب HPL باید بر اساس مقاومت مورد نیاز در برابر رطوبت، مواد شوینده، ضربه، دما و شرایط فرآیند انجام شود.
این نوع درب می تواند در فضاهایی مانند برخی آزمایشگاه ها، صنایع دارویی و غذایی و سایر محیط های کنترل شده مورد استفاده قرار گیرد؛ البته مشخصات نهایی متریال باید با الزامات پروژه تطبیق داده شود.
انتخاب درب مناسب برای اتاق تمیز
پارامترهای انتخاب درب برای اتاق تمیز:
- کلاس تمیزی: سطح و جزئیات درب باید با الزامات نظافت و کنترل آلودگی فضا هماهنگ باشد.
- اختلاف فشار: در فضاهایی که اختلاف فشار اهمیت دارد، آب بندی و نحوه اتصال درب به دیوار باید مورد توجه قرار گیرد.
- نوع تردد: تعداد دفعات باز و بسته شدن و تعداد کاربران بر انتخاب یراق آلات و تجهیزات کنترل درب تاثیر دارد.
- عبور تجهیزات: برای عبور ترولی و تجهیزات حجیم ممکن است درب دو لنگه یا کشویی مناسب تر باشد.
- نظافت و ضدعفونی: سطح درب، فریم و یراق آلات باید امکان نظافت و ضدعفونی مناسب داشته باشند.
- کنترل تردد: در فضاهای حساس می توان از قفل الکتریکی، اینترلاک و سنسور وضعیت استفاده کرد.
- الزامات ایمنی: عملکرد درب و سیستم کنترل آن باید با الزامات خروج اضطراری و ایمنی پروژه هماهنگ باشد.
درب اتاق تمیز اندیشگران جامع صنعت ایرانیان
درب های اتاق تمیز شرکت اندیشگران جامع صنعت ایرانیان با هدف استفاده در فضاهای کنترل شده و هماهنگی با ساختار دیوار و ساندویچ پانل کلین روم طراحی و تولید می شوند. نوع درب، ابعاد، جنس فریم، پوشش سطح، یراق آلات و تجهیزات کنترلی می تواند بر اساس نیاز پروژه و شرایط بهره برداری تعیین شود.
این درب ها می توانند برای فضاهایی مانند اتاق های تولید، آزمایشگاه ها، چنج روم، فضاهای انتقال مواد و سایر بخش های کنترل شده مورد استفاده قرار گیرند. در انتخاب و طراحی درب، علاوه بر ابعاد، موضوعاتی مانند قابلیت نظافت، آب بندی، مقاومت در برابر مواد شوینده و ضدعفونی کننده، کنترل تردد و هماهنگی با اختلاف فشار نیز باید در نظر گرفته شود.
درب های اتاق تمیز این مجموعه قابلیت هماهنگی با انواع پانل های مورد استفاده در کلین روم را دارند و امکان تجهیز آنها به پنجره دید، قفل الکتریکی، اینترلاک و سنسور وضعیت درب نیز متناسب با طراحی پروژه وجود دارد.