پرونده فنی تجهیزات پزشکی چیست؟ راهنمای تهیه تکنیکال فایل

پرونده فنی تجهیزات پزشکی یا Technical File مجموعه ای از مستندات و اطلاعات فنی است که مشخصات، طراحی، ساخت، عملکرد، کاربرد و انطباق یک محصول پزشکی را تشریح می کند. این پرونده یکی از اسناد مهم در فرآیند ارزیابی انطباق تجهیزات پزشکی است و باید بتواند نشان دهد که محصول مورد نظر الزامات تعیین شده برای عرضه در بازار هدف را برآورده می کند.

تهیه پرونده فنی فقط جمع آوری چند سند پراکنده نیست. اطلاعات مربوط به محصول باید به صورت منظم و قابل ردیابی در کنار یکدیگر قرار گیرند تا ارزیاب یا مرجع ذی صلاح بتواند بر اساس مستندات ارائه شده، طراحی، فرآیند تولید، عملکرد، ایمنی و انطباق محصول را بررسی کند.

محتوای Technical File به نوع محصول، کاربرد، طبقه بندی، بازار هدف و مسیر ارزیابی انطباق بستگی دارد. به همین دلیل، یک ساختار ثابت و یکسان برای تمام تجهیزات پزشکی وجود ندارد و پرونده هر محصول باید متناسب با ویژگی های همان تجهیز تهیه شود.

پرونده فنی یا Technical File چیست؟

Technical File پرونده ای جامع درباره یک تجهیز پزشکی است که اطلاعات فنی و مستندات مورد نیاز برای اثبات انطباق محصول را در خود جای می دهد. این پرونده باید تصویری روشن از محصول ارائه کند و ارتباط میان طراحی، مواد اولیه، فرآیند تولید، کنترل کیفیت، ارزیابی ریسک، عملکرد و الزامات قانونی را نشان دهد.

در پرونده فنی، صرفا مشخصات ظاهری محصول مطرح نیست؛ بلکه باید مشخص شود محصول برای چه کاربردی طراحی شده، چگونه ساخته می شود، چه الزامات ایمنی و عملکردی دارد و چه شواهدی برای اثبات انطباق آن در اختیار تولیدکننده قرار گرفته است.

برای تجهیزات پزشکی که قصد ورود به بازار اروپا را دارند، الزامات پرونده فنی تحت مقررات و چارچوب قانونی مربوط به محصول بررسی می شود. برای تجهیزات پزشکی، مقررات MDR 2017/745 و برای تجهیزات تشخیص پزشکی آزمایشگاهی، IVDR 2017/746 از چارچوب های مهم این حوزه هستند.

چه محصولاتی به پرونده فنی تجهیزات پزشکی نیاز دارند؟

نیاز به تهیه پرونده فنی به نوع محصول و مقررات بازار هدف بستگی دارد. در حوزه تجهیزات پزشکی، مستندات فنی بخش مهمی از فرآیند اثبات انطباق محصول هستند و تولیدکننده باید اطلاعات لازم درباره طراحی، ساخت، عملکرد، ایمنی و کنترل محصول را در قالب مستندات مناسب ارائه کند.

طبقه بندی محصول نیز در تعیین سطح و نوع ارزیابی انطباق اهمیت دارد. تجهیزات پزشکی ممکن است بر اساس ریسک در گروه های مختلف قرار بگیرند و مسیر ارزیابی آنها یکسان نباشد.

بنابراین پیش از شروع تهیه Technical File باید ابتدا نوع محصول، کاربرد مورد نظر، طبقه خطر و مقررات قابل اعمال مشخص شود. این کار از تهیه مستندات غیرضروری یا ایجاد نقص در پرونده جلوگیری می کند.

پرونده فنی تجهیزات پزشکی شامل چه اطلاعاتی است؟

محتوای پرونده فنی باید به اندازه ای کامل باشد که اطلاعات فنی و شواهد لازم برای ارزیابی انطباق محصول را پوشش دهد. بسته به نوع تجهیز، بخش های مختلفی می توانند در این پرونده قرار بگیرند.

اطلاعات عمومی و مشخصات محصول

در ابتدای پرونده باید اطلاعاتی مانند نام و مدل محصول، کاربرد مورد نظر، گروه محصول، ویژگی های اصلی و مشخصات مربوط به شناسایی تجهیز درج شود. توضیحات باید به اندازه ای دقیق باشند که محصول و کاربرد آن بدون ابهام قابل تشخیص باشد.

طراحی و ساختار محصول

اطلاعات مربوط به طراحی محصول یکی از بخش های مهم Technical File است. نقشه ها، مشخصات فنی، دیاگرام ها، اجزای محصول، مواد اولیه و اطلاعات مرتبط با طراحی باید به شکلی منظم ارائه شوند.

اگر محصول از چند قطعه یا زیرسیستم تشکیل شده باشد، ارتباط میان اجزا و نحوه عملکرد آنها نیز باید قابل درک باشد.

فرآیند تولید

پرونده فنی باید اطلاعات لازم درباره نحوه تولید محصول را نیز پوشش دهد. فرآیندهای اصلی تولید، مونتاژ، کنترل های حین تولید و نقاطی که کیفیت محصول در آنها بررسی می شود، بسته به ماهیت تجهیز باید مستند شوند.

در فرآیندهایی که نتیجه آنها با بازرسی نهایی به طور کامل قابل تایید نیست، ممکن است نیاز به اعتبارسنجی فرآیند وجود داشته باشد. این موضوع باید بر اساس ماهیت فرآیند و الزامات محصول بررسی شود.

مواد اولیه و اجزای مورد استفاده

مواد و قطعاتی که در ساخت محصول استفاده می شوند باید بر اساس مشخصات فنی تعریف شده و سوابق مناسب برای آنها نگهداری شود. در محصولاتی که با بدن انسان تماس دارند، ویژگی های ماده و سازگاری آن با کاربرد مورد نظر اهمیت بیشتری پیدا می کند.

ارزیابی ریسک محصول

شناسایی خطرات احتمالی، بررسی ریسک های مرتبط با استفاده از محصول و تعریف اقدامات کنترلی، بخش مهمی از مستندات فنی تجهیزات پزشکی است.

فرآیند مدیریت ریسک باید با طراحی و کاربرد واقعی محصول ارتباط داشته باشد و نشان دهد که خطرات قابل پیش بینی شناسایی شده و اقدامات لازم برای کاهش آنها در نظر گرفته شده است.

آزمون ها و نتایج ارزیابی

نتایج آزمون های انجام شده برای بررسی عملکرد، ایمنی و ویژگی های فنی محصول نیز می تواند بخشی از پرونده فنی باشد. نوع آزمون ها به محصول و الزامات قابل اعمال بستگی دارد.

گزارش های آزمون باید قابل ردیابی باشند و مشخص شود آزمون بر روی چه محصول یا نمونه ای، با چه روش و تحت چه شرایطی انجام شده است.

ارزیابی بالینی

برای بسیاری از تجهیزات پزشکی، ارزیابی بالینی یکی از بخش های مهم مستندات انطباق است. هدف از ارزیابی بالینی، بررسی شواهد مربوط به ایمنی و عملکرد بالینی محصول و ارتباط آنها با کاربرد مورد نظر است.

سطح و روش ارزیابی بالینی به نوع محصول، طبقه بندی، فناوری مورد استفاده، سابقه استفاده و سایر عوامل مرتبط بستگی دارد.

برچسب گذاری و دستورالعمل استفاده

اطلاعات درج شده روی برچسب، بسته بندی و دستورالعمل استفاده باید با مشخصات واقعی محصول و کاربرد اعلام شده آن هماهنگ باشد. هشدارها، محدودیت های استفاده، روش مصرف و اطلاعات ضروری کاربر نیز باید در بخش مربوط به محصول بررسی شوند.

اهمیت پرونده فنی در دریافت نشان CE

برای محصولاتی که مشمول الزامات CE هستند، مستندات فنی نقش مهمی در فرآیند ارزیابی انطباق دارند. تولیدکننده باید بتواند با استفاده از مستندات مناسب نشان دهد که محصول با الزامات قانونی مربوطه مطابقت دارد.

پرونده فنی به تنهایی معادل گواهینامه CE نیست. بسته به طبقه بندی محصول و روش ارزیابی انطباق، ممکن است بررسی مستندات توسط یک نهاد مطلع نیز لازم باشد. پس از تکمیل فرآیند ارزیابی و انجام اقدامات قانونی مورد نیاز، تولیدکننده می تواند مراحل مربوط به اظهارنامه انطباق و درج نشان CE را دنبال کند.

بنابراین، تهیه Technical File باید از ابتدای فرآیند توسعه محصول مورد توجه قرار گیرد و نباید آن را به مرحله پایانی پیش از اخذ CE موکول کرد.

تهیه Technical File برای تجهیزات پزشکی

تهیه پرونده فنی نیازمند شناخت همزمان محصول و الزامات قانونی آن است. یک پرونده فنی مناسب باید از اطلاعات واقعی محصول، آزمون ها، فرآیند تولید و شواهد قابل استناد تشکیل شود و صرفا بر اساس نمونه پرونده محصولات دیگر تهیه نشود.

فرآیند تهیه پرونده را می توان به صورت کلی در چند مرحله دنبال کرد:

  1. شناسایی محصول: کاربرد، مشخصات و ویژگی های اصلی تجهیز مشخص می شود.
  2. تعیین مقررات قابل اعمال: مقررات و الزامات مرتبط با محصول و بازار هدف بررسی می شوند.
  3. تعیین طبقه بندی و مسیر ارزیابی: سطح ریسک محصول و روش مناسب ارزیابی انطباق مشخص می شود.
  4. جمع آوری مستندات: اطلاعات طراحی، مواد، تولید، آزمون ها، ریسک و سایر مدارک مورد نیاز گردآوری می شوند.
  5. تحلیل کمبودها: مدارک موجود بررسی شده و موارد ناقص یا نیازمند اصلاح شناسایی می شوند.
  6. تکمیل پرونده: مستندات لازم تهیه و ساختار Technical File منظم می شود.
  7. بازبینی نهایی: ارتباط میان مستندات و الزامات محصول بررسی و پرونده برای ارزیابی آماده می شود.

تفاوت پرونده فنی با مستندات سیستم مدیریت کیفیت

Technical File و سیستم مدیریت کیفیت ISO 13485 دو موضوع مرتبط اما متفاوت هستند. سیستم مدیریت کیفیت، فرآیندهای سازمان را برای کنترل کیفیت و فعالیت های مرتبط با تجهیزات پزشکی مشخص می کند، در حالی که پرونده فنی بر یک محصول مشخص و شواهد انطباق آن تمرکز دارد.

برای مثال، روش اجرایی کنترل خرید می تواند بخشی از سیستم مدیریت کیفیت سازمان باشد، اما اطلاعات مربوط به مواد و قطعات یک محصول خاص، مشخصات فنی آن و شواهد مربوط به انطباق محصول در پرونده فنی همان تجهیز قرار می گیرند.

در عمل، بین این دو مجموعه مستندات ارتباط وجود دارد و باید اطلاعات آنها با یکدیگر سازگار باشند. تناقض میان فرآیندهای سازمان و مستندات محصول می تواند در زمان ممیزی یا ارزیابی انطباق مشکل ایجاد کند.

خدمات تهیه و بررسی پرونده فنی تجهیزات پزشکی

در پروژه های تهیه Technical File، ابتدا مستندات و وضعیت موجود محصول بررسی می شود تا مشخص شود چه اطلاعاتی در اختیار تولیدکننده قرار دارد و چه بخش هایی نیازمند تکمیل یا اصلاح هستند.

خدمات تخصصی تهیه پرونده فنی می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • بررسی مشخصات و کاربرد محصول
  • بررسی طبقه بندی و الزامات قابل اعمال
  • تحلیل مستندات موجود و شناسایی کمبودها
  • تنظیم ساختار پرونده فنی
  • بررسی مستندات طراحی و فرآیند تولید
  • بررسی مستندات ارزیابی ریسک
  • بررسی و سازماندهی گزارش های آزمون
  • بررسی مستندات ارزیابی بالینی
  • بازبینی برچسب و دستورالعمل استفاده
  • آماده سازی پرونده برای فرآیند ارزیابی انطباق

تجربه در صنعت تجهیزات پزشکی در این فرآیند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پرونده فنی هر محصول باید بر اساس ویژگی های واقعی آن تهیه شود و نمی توان صرفا با استفاده از یک قالب ثابت، پرونده تمام تجهیزات را تکمیل کرد.

فرآیند اتاق تمیز نیازمند برنامه ریزی دقیق و هماهنگی میان بخش های مختلف فنی و اجرایی است. نوع فعالیت مجموعه، میزان کنترل آلودگی، شرایط فرایند تولید و سطح پاکیزگی مورد نیاز، همگی در تعیین ساختار و مشخصات کلین روم تاثیرگذار هستند. به همین دلیل، طراحی این فضا باید از مرحله…

برای یک اتاق تمیز عاری از آلودگی و مجهز، کیفیت مواد و تجهیزات به کار برده شده در اتاق تمیز و همچنین به روز بودن امکانات این تجهیزات از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در تهیه امکانات و تجهیزات اتاق تمیز باید نکات مهمی را مورد نظر قرار داد تا…

طراحی خط تولید کارخانجات یکی از مهمترین خدمات ارائه شده توسط شرکت های گروه صنعتی از جمله شرکت اندیشگران جامع صنعت ایرانیان است. طراحی و راه اندازی خطوط تولید کارخانجات مختلف، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده و تضمین کننده موفقیت، سوددهی و توانایی تولید انبوه حوزه محصولات در نظر…

در پروژه های دارویی و مدرن به دلیل حساسیت پروژه جهت مقبولیت استانداردهای جهانی ، نیازمند تست و تعیین صلاحیت (qualification) در تمامی مراحل عمر پروژه (Project Life cycle) از ابتدای فاز طراحی تا تحویل می باشد. بر این اساس شرکت در این نوع پروژه ها علاوه بر تست دستگاهها…

طراحی و ساخت سیستم های آب و فاضلاب یکی از بخش های مهم در اجرای پروژه های ساختمانی، صنعتی، درمانی و تولیدی است. این سیستم ها باید متناسب با نوع کاربری، ظرفیت پروژه، میزان مصرف آب، حجم فاضلاب و الزامات فنی طراحی شوند تا انتقال، توزیع، جمع آوری و تصفیه…

انجام آزمایشات و تحقیقات حساس به محیطی استریل و فاقد آلاینده نیاز دارد. این تحقیقات می‌تواند در زمینه‌های صنعتی، علمی و پزشکی باشد. فراهم کردن چنین محیطی نیاز به رعایت یک سری پروتکل‌های خاص دارد. سازمان‌های علمی معتبری در سراسر جهان این استاندارد‌ها را تعریف کرده‌اند. کلین روم(clean room) یا…

اتاق تمیز، یک محیط مدولار است که در آن عوامل محیطی تحت کنترل هستند: دما، ذرات معلق در هوا، میکروب‌ها، رطوبت نسبی، فشار افتراقی و جریان هوا. اعتبار سنجی اتاق تمیز، به دلایل مختلفی انجام می‌شود. اهدافی از جمله اینکه اطمینان حاصل شود طراحی تاسیسات، برای هدف مورد نظر مناسب…

کوالیفیکیشن یا اجرای فرآیندهای احراز کیفیت، بخشی از مراحل معتبرسازی مواد و تجهیزات است که از موضوعات بسیار مهم و قابل توجه در فرآیندهای تولید غذا و دارو و تجهیزات دارویی محسوب می‌شود. معتبرسازی برای صنایع، شرکت‌ها و کارخانجات تولید مواد غذایی و دارویی و آژانس‌های قانون‌گذاری دارویی مثل: سازمان…